Vinex

Ik ben altijd al geinteresseerd geweest in ruimtelijke ordening en daarom zijn de Vinex lokaties in Nederland voor mij om te smullen. De afgelopen paar maanden ben ik in verschillende Vinexen geweest en er was flink wat te zien. De Vinex is typische Nederlandse stedenbouw van nu. Typisch, want het is zoals je in het buitenland niet tegenkomt; modern, strak, gepland, massaal (en toch weer met pogingen om individueel te zijn) en nivellerend.

Laat ik beginnen bij de dingen die me verbaasden.
1. De 'ontsluiting'; Je zou denken dat we in Nederland een hoop geleerd hebben de laatste jaren, van hoe je verkeersinfarcten moet voorkomen, maar in elke Vinex die ik zag waren de toegangswegen niet toereikend en soms ronduit onnagedacht (zoals bij Langerak, waar je eerst door de wijk moet (kilometers) en dan weer een kilometer langs de A12 terug moet, om bij een klein opritje in de rij te mogen staan). Als je een voorstad voor 100.000 mensen plant, dan plan je ook de nodige op- en afritten, maar in Nederland zijn we dat even vergeten, hetgeen verwonderlijk is, want de meest Vinex lokaties zijn tussen de snelwegen ingeklemd. Daarnaast is het openbaarvervoer meestal in het begin ook nog redelijk afwezig, waardoor eerst iedereen 2 auto's moet aanschaffen en dan niet meer met de bus of tram gaat, als die er dan eindelijk wel is.
2. De onsamenhangendheid; het is duidelijk dat in veel gevallen de projectontwikkelaars vrij spel hebben. Vlakken op het schaakbord van de wijk worden uitgedeeld, en zonder al te veel fantasie kiest men voor dan weer een blok met 100 pseudo-jaren-dertigs hier, een paar honderd blokkendozen daar en dan weer een pseudo-romantisch blokje er weer naast. Daarnaast is het vaak ook wat hutje mutje en te veel van het zelfde bij elkaar. Op veel plekken heeft men niet bedacht dat er ook mensen moeten gaan wonen die zich thuis moeten gaan voelen. Na een eeuw experimenteren met nieuwe woningbouw weten we toch wel hoe we een centrum aan moeten leggen? Er zijn positieve uitzonderingen, zoals waar men rond een wateras de samenhang gecreeerd heeft, maar over het algemeen is het rommelige planning.
3. De architecten speeltjes; nog steeds zijn er architecten die het voor elkaar krijgen om dingen goedgekeurd te krijgen (vooral voor de sociale woningbouw), waar alleen mensen in komen te wonen omdat er elders niets te koop of te huur is. Ik schuw niet voor het experiment (Almere Filmwijk is heel interessant), maar de massale fantasieloze blokken met lelijke materialen (beton, roze stucwerk, ijzeren palen en roosters ...) die her en der toch verschijnen moeten wel zelfbevrediging zijn van architecten die vooral een hekel hebben aan de mensen die er moeten komen te wonen. Zo las ik laatst nog van onverkoopbare appartementen in Ypenburg, omdat de architect geen balkons wilde. Het is goed dat niet heel Nederland volgebouwd wordt met de pseudo jaren dertigs, maar er zijn grenzen ...

Er was gelukkig ook genoeg wat me positief verraste.

1. Er zijn veel ruime huizen, die er uitzien als comfortabele woningen. De hoeveelheid grond per huis is misschien wat krap, maar aan woongemak lijkt gedacht. Ook de hokkerigheid viel me mee.
2. Baksteen is weer helemaal terug, met verschillende warme kleuren (wit is gelukkig uit, want dat past zo slecht bij onze grijze luchten).
3. Er zijn zelfs stukken waar met veel fantasie een geborgenheid wordt gecreeerd, of waar voor de verandering de architect wel een goed idee had.

Er is in ieder geval weer een hoop te zien en ik raad dan ook iedereen aan eens een kijkje in de verschillende wijken te nemen!

Seizoenen

Ik dacht altijd dat Nederland vier seizoenen had. Bijna was ik dat weer gaan geloven toen de prachtige bloesem overal aan de bomen verscheen na een herfstige zes maanden. Totdat ik vanochtend wakker werd met sneeuw. Er is geen peil op te trekken ... Witte Pasen. Het enige wat duidelijk lijkt is dat het van september tot en met mei over het algemeen onder de 10 graden Celsius is (en er alle soorten weer voorbij kunnen komen) en dat juni tot augustus er een kans is op temperaturen boven de 20 ...

Soms verbaas ik me dat er niet meer mensen zuidwaarts vertrekken om dit kille kikkerland te verlaten. Misschien is het omdat we op TV naar 'het roer om' kijken en dan bedenken dat het runnen van een Bed & Breakfast ook niet alles is.

Ondertussen breekt hier ook weer de zon door en is Nederland toch weer mooier dan ik dacht.

Deltawerken

Wat niet mag ontbreken in de top 10 must-do dingen in Nederland is een bezoek aan de Deltawerken en dan met name aan Neeltje Jans, waar nu een waterpark + expo is gelegen. Zelfs bij regen bleek het erg leuk en informatief. Misschien dat we binnenkort toch maar die tulp voor de kust van Zuid Holland in zee moeten gaan leggen (net als de Palm in Dubai), want het mag duidelijk zijn dat 'onze' ingenieurs wel wat kunnen en dat mogen we ook wel laten zien.

Uit Eten

Het valt me op dat zich in Nederland een ware eetcultuur heeft ontwikkeld. Restaurants waren er natuurlijk altijd al, maar de keuze is nu enorm, en ook de kwaliteit is regelmatig heel redelijk. De tijd dat de afhaal Chinees de standaard was is al lang voorbij en zelfs bij de Vandervalk is men duidelijk meer upmarket gegaan (vooral qua keuze op de kaart, de pepersteak is nog wel een schoenzool ...).

Wat me vooral opvalt bij terugkomst in Nederland is dat het exotische uit is (we zijn namelijk al lang gewend aan de Grieken, Indiers, Argentijnen en Thai's) en dat nu vooral een goed stuk vlees met iets interessants erbij de toon zet. Van eetcafe tot sterrenrestaurant, dit is waar we nu met zijn allen voor gaan. En dat kom je dan overal tegen, van het centrum van Den Haag tot de gemiddelde strandtent bij Zandvoort (die er nu uitzien alsof ze een Grand Cafe zijn ...).

Ik schreef al eerder dat ik het idee had dat het goed ging met Nederland. Ga maar eens uit eten en dan weet je het zeker.

Almere

Vorige week was er een soort 'verkiezing' in de krant voor de lelijkste plek van Nederland en de 'winnaar' was Almere. Niet dat Almere nu direct de lelijkste plek van Nederland is, maar blijkbaar willen de mensen graag een plek met een oud stadshart (want ook plaatsen als Nieuwegein en Purmerend scoorden hoog). En daarmee gaf de verkiezing al direct aan dat het idee van lelijkheid allemaal perceptie is, want Almere ziet er namelijk behoorlijk hetzelfde uit als het grootste deel van Nederland (nette nieuwbouw, met daartussen wat winkelcentra en veel groen en ruimte). Voor de rest is er weinig verloedering, en relatief veel architectuur, dus dat het hoog scoort op het gebied van lelijkheid is dus eigenlijk een wonder. Lelystad is al lelijker (maar minder bekend), en sommige verloederde wijken in Rotterdam steken helemaal met kop en schouders qua lelijkheid boven heel Almere uit, of wat vind je nu van het wonen naast de Hoogovens? Almere is dus vooral een idee, het idee van desolate zielloze leegheid in de altijd winderige polder en dat terwijl Almere vooral heel Nederlands is!

Ik zie het vooral als goed nieuws. Dat we een nette plaats als Almere hoog laten scoren is vooral bij gebrek aan echte goede kandidated. Er zijn blijkbaar weinig plaatsen die er echt lelijk zijn. Overal hebben we nette nieuwbouw, de rijtjes en twee-onder-een-kappen en nergens is het echt heel erg. Neem nu Charleroi (de winnaar buitenland, en vooral de winnaar omdat weinig Nederlanders verder dan Belgie zijn geweest), daarvan kan je nog zeggen dat het vies, chaotisch en verloederd is. Dat hebben we niet.

Goed nieuws dus voor Nederland. Almere on top!

Museumbezoek

Dit weekend bezocht ik zowel Naturalis en het Museum voor Volkenkunde in Leiden (want er is zoveel te doen in Nederland en ik wil er optimaal van genieten). In veel dingen zijn de twee musea bijna tegenpolen, maar ze zijn allebei zeer de moeite waard voor een bezoek. De moderne opstelling is prachtig verzorgd en men heeft zich flink uitgeleefd op een rijk, modern design. Hier heeft Nederland duidelijk een bepaalde eer op te halen; misschien hebben we niet altijd de topstukken bij elkaar kunnen roven in verre landen, maar een paar dingen in een mooie opstelling laten zien dat kunnen we.

Naturalis was vooral overweldigend (ook al vanwege de drukte ...), vooral vanwege de schaal; de enorme hoeveelheid dingen (opgezette dieren, fossielen, stenen, ...) die ze bij elkaar hebben weten te brengen. Prachtig trouwens hoe de geologische geschiedenis met fossielen op de begane grond via een soort stamboom aansluit op de collectie op de eerste verdieping. Vaak had ik wel het gevoel dat ze teveel probeerden (het wordt een beetje een orgie van visueel geweld), maar waarschijnlijk moet je hier gewoon af en toe eens terugkomen. Een traditionelere opstelling, zoals in het Museum of Natural History in Londen doet denk wat meer recht aan de collectie, maar het vernieuwende van Naturalis is dat men in ieder geval geprobeerd heeft wat meer verbanden te leggen (en sowieso is het lovenswaardig om het museumconcept te vernieuwen, want alleen opgezette beesten in kasten met tekst erbij is ook niet alles).

Het Museum voor Volkenkunde was daarentegen rustig en een stuk bedaarder en de gemiddelde leeftijd van de bezoekers lag dan ook direct enkele tientallen jaren hoger. Ook hier was veel te zien, maar zoals gezegd - we hebben niet zo vreselijk veel geroofd in verre landen, dus moet het museum het met name hebben van het kleinere werk en kleding. Dit museum is een stuk traditioneler en statischer dan Naturalis, maar ook hier is men met design aan de slag geweest. De vormgeving van het museum is bewust sober en daardoor steken de kunstvoorwerpen mooi af. Dit is goed gelukt. Soms maken de vele halfdoorzichtige panelen de boel wat onoverzichtelijk of is het een beetje donker.

Kortom de twee musea zijn allebei een bezoekje waard, alhoewel ik alleen naar Naturalis met kinderen zou gaan!

Idols en Paul de Leeuw

Een cultuurschok die ik nog niet genoemd heb is de overvloed aan 'idols' achtige shows op televisie. Of het nu gaat om de nieuwe Evita, Uri Gellar of Dancing Queen - elke zender heeft wel een show en elke keer is het format exact het zelfde. En als je het dan lukt om zo'n show bij het zappen te vermijden, dan stuit je wel op iets stuitends van Paul de Leeuw of Gerard Joling. Is dit nu de gemiddelde smaak in Nederland?

Polderen

Polderen is een werkwoord dat in Nederland flink aan populariteit gewonnen heeft. Velen geloven in de mythe dat het overloos gezwets van eindeloos vergaderen voortkomt uit de polder waarin de landeigenaren moesten overleggen om de waterhuishouding te regelen. Dit harmoniemodel zou Nederland groot hebben gemaakt, en vormt nog steeds een excuus om eindeloos te mogen overleggen. Natuurlijk is dit een mythe, want langgeleden waren het natuulijk ook de grote jongens die het echt voor het zeggen hadden.

Maar goed, we geloven erin - in Nederland geen stakingen zoals om ons heen. Nee, wij lossen het al koffie drinkend op. Dit dooddiscussieren was echter wel een schok bij mijn terugkeer in Nederland. En die ergenis is niet alleen aanwezig bij mij. Ondertussen zijn veel mensen het gezwam zat en daarom zie je de huidige regeringscoalitie langzaam wegzakken in de peilingen. Een beetje meer daadkracht en een beetje minder gepolder is het devies.

Alleen is de vraag of we wel zonder kunnen. We weten niet wat we bij de Rita's en Geerts iets zullen krijgen waar we eigenlijk niet op zitten te wachten. Daadkracht misschien, maar daden waar niet iedereen het mee eens zal zijn! We zijn te gewend dat er rekening met ons gehouden wordt. Dus dan maar doorpolderen misschien ...