Geland

We zijn geland in Nederland en het is altijd weer een lichte cultuurschok. De functionele architectuur van Schiphol, efficient, met veel staal en grijs kanaliseert ons naar de juiste bagageband en daar komen al snel alle koffers (veel!) aan. Het is altijd prettig in een goed functionerend land te zijn. Grijs metaal, koel en effectief is misschien niet altijd even 'warm', maar wel prettig als je moe bent na een lange vliegreis.

Ook de lucht is loodgrijs. We rijden onze huurauto de A4 op en voegen ons in het gedisciplineerde verkeer. De auto's zien er welvarend en schoon uit. Nederland heeft veel weg van een goed lopende onderneming. En dan is er regen en we vinden het niet erg. Het zorg ervoor dat alles er fris uitziet. De weilanden zijn helder groen en de miljoenen bladeren van de populieren dansen in de wind.

Het is opmerkelijk hoe gewoon alles aanvoelt. De verwachtte cultuurschok blijft uit. Dit is thuis.

Nederland, we komen eraan!

Nog even en we zijn er en ik merk dat ik weer meer van het Nederlandse nieuws begin te volgen en me begin te interesseren in wat er in mijn nieuwe woonplaats gebeurt. Het is vooral opmerkelijk hoeveel informatie er te vinden is. Zo heb ik vanochtend meer dan een uur door wikipedia gebrowst. Elke plaats, elke weg, elke spoorlijn staat erin, met historie, foto's, kaartjes en ga zo maar door. Fantastisch wat een informatie er allemaal beschikbaar is.

Zo hoorde ik het gerucht dat er een nieuwe snelweg ergens gebouwd zou worden en binnen 10 minuten had ik alle plannen, routes, etc. Ongelofelijk.

Nog even en ik maak ook weer deel uit van deze samenleving en omdat het zoveel meer 'van mij' is dan welke plek dan ook in het buitenland, zal ik me meer interesseren in wat er gebeurt. In het buitenland blijf je hoe dan ook een buitenstaander en ik heb dan ook de indruk dat ik dan minder recht heb om mee te praten. Hopelijk zal ik in Nederland meer betrokken zijn.

Ik heb er zin in ... ik kom eraan!

Vertrekken

'Partir et a peu comme mourir' - ik weet niet of ik dit goed citeer, maar de strekking is hopelijk duidelijk. Weggaan heeft niet zo leuke kanten. Sommige mensen zullen we nooit meer zien, sommige plekken zullen we nooit meer naar toe gaan. Het is gek om iemand voor de laatste keer te zien of om op een plek voor de laatste keer te zijn.

Hoe neem je afscheid van iets of iemand? 'Enjoy the rest of your life' is zo raar om te zeggen. En hoe vaker ik dit doe, hoe vaker ik verhuis, hoe vaker ik het gevoel krijg dat ik als een soort opportunist door het leven van anderen heen wandel. Vroeger was ik blij als ik weer verder kon - op weg naar een nieuw avontuur. Maar nu verandert dat langzaam en neemt de nostalgie het soms over van de rede. Hoeveel mensen ben ik alweer vergeten die mij hun gastvrijheid en vriendschap hebben aangeboden in een ver of minder ver verleden? Ik weet het niet. Het voelt als iets dat niet aardig is; je bouwt iets op, je 'gebruikt' iemand voor het moment je er bent en dan ga je weer op weg om misschien wel nooit meer terug te keren. Het leven krijgt iets vluchtigs, iets lichts, als een vlinder van bloem tot bloem. Eindelijk begin ik iets van de titel van het boek van Milan Kundera te begrijpen. Is deze lichtheid wel dragelijk?

Ik geloof dat ik er maar niet al te dramatisch over moet doen, want vertrekken en afscheid nemen doen we elke dag. Elke keer een klein beetje; als we boodschappen gaan doen, of gewoon naar het werk. Als je geen afscheid kan nemen moet je de deur niet uitgaan. En als je dan te lang op dezelfde plek zit, of te lang met de dezelfde mensen bent gaan dingen irriteren. Vertrekken is daarom als een reiniging. Een verhuizing is natuurlijk een groot evenement, een waterscheiding en daarom zo zichtbaar en voelbaar, maar het heeft ook zijn goede kanten! Het is als een rituele wassing, waaruit alleen de grootste en beste dingen overblijven. De rest was misschien toch minder waard. Het is niet voor niets dat Moslims in ieder geval een keer in hun leven op Hajj moeten naar Mecca ...

Gelukkig is verhuizen ook een maalstroom. Je wordt er in meegezogen. Er moet zoveel geregeld worden; met eindeloze papieren met steeds weer andere iteraties van dezelfde informatie ... Gelukkig is er geen tijd voor al te lange periodes van reflectie over hoe het was en wat zal komen. De trein staat op het perron en de deuren sluiten. Er is geen tijd voor tranen. De conducteur fluit. Wil je echt de trein missen? Het leven dendert op het spoor voorbij en voor de volgende trein heb je geen kaartje gekocht. Maar goed dat de trein geen gevoelens heeft, anders zouden we nooit verder komen.

Het is dus goed dat we gaan - ook al stemt het nu droevig. We laten een hoop achter, maar verder gaan is beter, want er is zoveel meer. We hebben tenslotte maar 1 leven!

Vrees

Nederland is natuurlijk niet alleen maar leuk en daarom is deze verandering ook iets om te vrezen. Er zijn een aantal dingen waar ik niet naar uitkijk en ik vraag me af of me dat mee gaat vallen.


Als eerste zijn er de sociale verplichtingen ... verjaardagen waar ik niet naar toe wil omdat ze gewoon niet gezellig zijn, mensen die je willen zien terwijl jij eigenlijk liever rust wil. In het buitenland kan je je hier makkelijk aan onttrekken, maar in Nederland niet! Als mijn leven maar niet 'wordt geleefd' door anderen.


En dan zijn er die donkere grauwe winterdagen. Dagen waarin het niet echt wil vriezen en waarin je in het donker moet opstaan om vervolgens op een kil station te moeten staan met zoveel andere grauwe mensen. Waarschijnlijk moet ik een daglichtlamp kopen om hiermee om te gaan ...


En hoe zal ik de drukte vinden? De files die als vaste hindernissen verspreid liggen over de Randstad, de stranden waar je een vierkante meter per persoon hebt, de supermarkt op zaterdag ochtend? Nederland is behoorlijk vol en ik zal dan ook moeten zoeken naar de plekjes waar geen autosnelweg in de achtergrond meedreunt. Wel weet ik dat 100 meter van de parkeerplaats het al snel rustig wordt, dus we zullen wel zien hoe het zal werken.


Verder vrees ik dat de 'Middelmaat' me ook wel eens zal irriteren. De eindeloze gelijkvormigheid van veel dingen. De woonwijken met dezelfde rijtjes, de winkelstraten met altijd dezelfde Hema, Blokker en C&A, de mensen met allemaal dezelfde vormeloze jas, de Golfjes en Opel Astras, etc. etc.


En dan heeft natuurlijk iedereen een mening (hoe dom ook) en moet iedereen overal over meepraten. Democratie is een goed ding, maar soms schiet het in Nederland wel erg door. De eindeloze discussies zijn niet mijn hobbie. Beslissingen kosten over het algemeen jaren en het compromis wat er dan uitkomt is uiteindelijk vlees nog vis.


Ik zal ook moeten wennen aan dat iedereen je kan verstaan. Ik zal niet meer alles kunnen zeggen in het openbaar. In het buitenland zeg je snel even wat in het Nederlands tegen familie of vrienden over iemand en dan weet je dat niemand toch Nederlands kan. Zal ik dit niet vergeten?


Het goede nieuws is dat ik nu maar zes dingen kan verzinnen (terwijl ik wel tien dingen had om naar uit te kijken). We zullen zien hoe het uitpakt!

Het huis is leeg

Het huis is leeg. De container is vertrokken. Al onze spullen van een leven lang zijn ingepakt in dozen in zitten vanavond op een boot naar Europa. Het voelt kwetsbaar en bevrijdend tegelijk. Het is gek, maar het is vooral bevrijdend. Al die spullen zijn als extra kilo's die je meetorst nadat je een tijd lang te veel gegeten hebt.

We zitten nu met het hoogst noodzakelijke en eigenlijk is dat wel makkelijk. De afwas is kleiner en we torsen niet meer al die historie mee. OK - alle foto's staan op de laptop en alle belangrijke papieren heb ik nog bij de hand, maar verder is het net kamperen (maar dan niet op een overvolle camping in Frankrijk ...).

Toch hoop ik dat ik over een aantal weken alles van de container weer terug zie, want al dat spul is toch een onderdeel van mij. Je opent een koffer en ziet een ding en vaak zit aan elk ding een herinnering. Ik kijk uit naar het uitpakken, want dan gaat mijn hele herinnering weer door mijn handen. Hopen dus dat de container niet verloren gaat. Even bevrijdt zijn is leuk, maar voor de rest van mijn leven kamperen is ook weer niet de bedoeling!

Waar kijk ik naar uit?

Verhuizen staat in de top 3 van stress momenten in het leven en daarom is het goed om stil te staan bij de dingen waar ik naar uit kijk als we weer in Nederland zijn ...

Als eerste is het leuk om weer thuis te zijn - de plaats waar in principe dingen gewoon zijn, zoals je gewend bent. En ik begrijp best wel dat er dingen in 8 jaar tijd veranderd zullen zijn, maar het blijft hoe dan ook je thuis, alleen al omdat niemand zal opkijken als je voorbij komt.

En dan zijn er natuurlijk de vrienden en familie die bij dat thuis horen. De mensen die je (soms) al tientallen jaren kent. Het is niet alleen prettig ze te zien, maar het is vooral prettig om niet iedereen in 1 keer te zien in die paar weken in de zomervakantie.

Ten derde is er in Nederland een hoop te doen. Als je in Nederland woont lijkt het land soms wat 'vlak' - zoveel van hetzelfde; dezelfde winkels in elke stad, dezelfde woonwijken, dezelfde mensen, en zeker geen spectaculaire natuur - maar als je een tijdje weg bent dan ga je beseffen hoeveel er te doen is en hoeveel diversiteit er is. Het land stikt van de musea, art house cinema's, bijzondere winkeltjes, plaatsen vol cultuur, etc. een diversiteit die je nergens hebt. Ik woonde een tijdje in Londen en in die hele metropool van 7 miljoen inwoners zijn minder interessante bioscopen dan in Utrecht met slechts 350.000 inwoners!

Ik mis ook de Nederlandse media - en dan bedoel ik niet RTL4, maar de enorme diversiteit aan goede opiniebladen die vaak genuanceerd berichtgeving proberen te brengen en ga zo maar door. Vaak is de media in het in het buitenland een stuk gepolariseerder of wel erg op het eigen landje gericht en dan praat ik nog niet over de landen waar geen vrije pers is. Het is niet echt een pretje om kranten te lezen die geschreven worden door the Ministry of Information (die mensen hebben wel een gevoel voor humor trouwens ...). 'His Majesty Sultan Qaboos has sent a cable of greetings to ...'.

Dit brengt me zonder moeite bij het volgende punt: Boekhandels. Ook die zijn prettig om weer nabij te hebben.

En dan natuurlijk Fietsen! Het vlakke land dat kleinschalig is opgezet en is ingericht voor de fietser is heel prettig om naar terug te keren. Even op de fiets een vers brood halen + een krantje op zaterdag ochtend. Wat wil je nog meer?

Qua eten noemde ik hierboven al het verse brood, maar ook de zuiveltoetjes vallen bij mij in de top 10 van dingen waar ik naar uitkijk. Verder denk ik ook aan de winterkost met een goede rookworst van de Hema.

Het landschap moet ik ook noemen. Niet dat het spectaculair te noemen is. Onvergelijkbaar met de natuur van bergen, woestijn en oceaankust, maar het is wel uniek. Vooral vanuit het vliegtuig als je daalt naar Schiphol kan je de ontelbare slootjes zien van het door mensen geschapen landschap. Het land van groen gras en koeien met een zeilboot aan de horizon.

Op negen komt de bos- of strandwandeling, weer of geen weer.

En dan als laatste moet ik ook het weer noemen, ook al is dat enigszins een haat-liefde verhouding. Maar het feit dat Nederland echt weer kent is zeker een plus. Zon, wind, regen, mist, hagel, vorst, alles komt voor en het is niet vaak lang hetzelfde. Even een frisse neus halen hoort daarbij. Heerlijk.

Modern, maar toch een beetje een eiland

Omdat we nog in het buitenland zitten moeten we een hoop dingen op afstand regelen. Gelukkig hebben we tegenwoordig Internet en kunnen veel dingen online.

Hierbij is Nederland toch wel een vooruitstrevend land, want er kan een hoop. Even een verzekering voor het huis regelen; online zo gedaan. Even kijken waar we gas, water en licht kunnen regelen; online zo geregeld. En dan natuurlijk al die mogelijkheden voor bellen, internet, kabel TV; bellen.com biedt hulp (en wat een oerwoud aan aanbieders en pakketten ...). Gemeentes zijn online, de belastingdient is online en vanuit het verre buitenland kan je ook al het lokale nieuws eenvoudig volgen.

Heel modern allemaal en lekker makkelijk, maar Nederland blijkt toch een beetje een eiland. Probeer maar eens informatie aan te vragen zonder een Nederlandse postcode of telefoonnummer. Plotseling werken de online formulieren niet meer. Ook is natuurlijk alle informatie (bijna zonder uitzondering) uitsluitend in het Nederlands. Voor mij geen probleem, maar ik geloof dat de miljoen allochtonen (en dat zijn ook vele duizenden amerikanen, britten en duitsers die even tijdelijk op de Zuidas werken) dat toch wel een hindernis vinden.

Goed, dan is er altijd wel een informatie nummer. Dit zijn meestal 0800 of 0900 nummers en daar is vast wel iemand die Engels spreek. Maar onze ervaring is weer dat die nummers vanuit het buitenland niet te bellen zijn! (probeer dan maar eens een normaal telefoonnummer op een website te vinden ...).

De wereld is dus nog niet zo open als we dachten, maar wat er kan is al prachtig en hopelijk als we eenmaal op Schiphol geland zijn en onze lokale postcode en telefoonnummer hebben, dat het allemaal nog makkelijker wordt ...

Nog 20 dagen

Een kleine drie weken en dan zit ik in het vliegtuig. Vooralsnog is het contact met NL vooral via e-mail en telefoon. Een ding valt me al op. De e-mails zijn nogal formeel. Het kost me moeite om de juiste toon te vinden, zonder oubollige taal te produceren. Het engels lijkt informeler en makkelijker ... maar dat zal wel liggen aan het feit dat ik in het Nederlands waarschijnlijk meer alle nuances ken.

Terug naar huis betekent dus terug naar een land waar ik mijn moedertaal spreek en wel elke uitdrukking ken. Op zich is dat dus positief, maar vooralsnog voel ik me houterig.

Terug naar Nederland

Over een maand kom ik weer terug naar Nederland, na acht jaar buitenlands verblijf. In deze Blog zal ik mijn ervaringen noteren.

Hoe zal het zijn om in het volle Nederland te zijn? Is er veel veranderd? Hoe bevalt het her-inburgeren?